سیره عملی و رفتاری

رفتار پیامبر با زن خطاکار ام حکیم

در جریان فتح مکه ـ چنان که پیش از این بیان شد ـ رسول خدا مباح بودن خون ده نفر را اعلام کرد که شش مرد و چهار زن بودند. یکی از این افراد عکرمه بن ابی جهل بود که در مدت رسالت پیامبر (ص) پلیدترین و زشت ترین اعمال را انجام داده و برنامه های زیادی برای براندازی اسلام داشته و در کلیه ی خیانت ها و جنایت های قریش نشانی از او یافت می شود.
عکرمه پس از فتح مکه گریخت تا جان خود را نجات دهد. همسرش ام حکیم، دختر حارث بن هشام نزد پیامبر آمده، گفت: «ای رسول خدا! عکرمه از ترس اینکه او را بکشید گریخته و به یمن رفته است. او را امان دهید.» پیامبر در پاسخ فرمود: «هو آمن»؛ او در امان است.
ام حکیم پس از شنیدن کلام رسول خدا به جستجوی همسرش پرداخت و او را در ساحلی از سواحل تهامه یافت و به او گفت: «اخلص!» اسلام را بپذیر. گفت: «چه بگویم؟» گفت: «بگو لااله الا الله» عکرمه گفت: من فرار نکردم جز از این (جمله). ام حکیم گفت: «ای پسر عمو! من از نزد نیکوترین مردم و پیوند دهنده ترین و برترین آنان آمده ام. خود را به هلاکت نینداز که من برای تو از او امان گرفته ام.»
سپس عکرمه به همراه همسرش نزد رسول خدا آمدند و او در برابر حضرت نشست و اسلام آورد. نکته ی قابل توجه دعای حضرت برای او در همین جلسه بود که فرمود:
«امروز هیچ چیزی نیست که کسی از من بخواهد مگر آن که به او عطا کنم.»
و عکرمه از آن حضرت خواست تا تمام دشمنی های او را که تا آن روز نسبت به پیامبر روا داشته ببخشد و راههایی که رفته و سخنانی که پشت سر حضرت گفته است و… را نادیده بگیرد.
حضرت فرمود:
«اللهم اغفر له کلّ عداوه عادانیها و کلّ مسیر سار فیه الی موضع یرید بذلک المسیر اطفاء نورک. فاغفر له ما نال منّی من عرض فی وجهی او و انا غائب عنه» ؛۱
پروردگارا! هرگونه دشمنی که به من روا داشته ببخش و هر حرکتی که برای خاموش کردن نور انجام داده و مسیری که رفته ببخشای و هر آبرویی که از من برده، در حضورم و یا در غیابم ببخش.
به نقل مالک بن انس (م ۱۷۹) و طبری، ام حکیم و فاخته، دختر ولید بن مغیره که همسر صفوان بن امیه بود، با هم و پیش از همسرانشان اسلام آوردند و برای آن ها از رسول رحمت امان خواستند ۲ و آن حضرت با وجود جنایات نابخشودنی عکرمه و صفوان در میدان نبرد بدر و نیز به هنگام پیمان شکنی و زیر پا نهادن مفاد صلح نامه ی حدیبیه، بزرگوارانه به این دو امان داد. مقریزی نام همسر صفوان را البغوم بنت معذّل ذکر کرده و نام کسی که برای صفوان امان گرفت را عمر بن وهب ولی دیگر منابع به امان گرفتن همسر صفوان اشاره دارند.۳ رفتار و برخورد پیامبر با ام حکیم، همسر عکرمه و فاخته دختر ولید بن مغیره یعنی همسر صفوان در موارد زیر قابل ترسیم است:
۱)پذیرش امان و پناه یک زن (حتی اگر امان دادن به مردی باشد که دشمن ترین افراد نسبت به رسول خدا بوده است)؛
۲)بخشش گنه کاران و مجرمان با اندک بهانه ای؛
۳)دعا در حق بدکاران و جنایتکاران. (قبل از مسلمان شدن، برای هدایت آن ها و بعد از آن برای مغفرت الهی)
۱ . واقدی، ج ۲، ص ۸۵۱ و ۸۵۲٫
۲ . ابن کلبی، جمهره انسان العرب، ج ۱، ص ۱۱۶؛ مالک بن انس، الموطا، ص ۳۷۱؛ طبری، تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۱۱۸٫ (علاوه بر این دو زن ریطه بنت منبه و همسر عمر و عاص و سلافه دختر سعد بن شهید که کنیه اش ام بنی طلحه بود نیز برای همسرانشان از پیامبر امان گرفتند.)
۳ . مقریزی، امتاع الاسماع، ص ۳۹۲ و ۳۹۳٫
برگرفته از کتاب زن در چشم پیامبر(ص)نوشته خانم ناهید طیبی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *