از دیدگاه قرآن, حوادث، وقایع، هجرت، غزوه ها

فرود آمدن نماز فریضه بر پیامبر

محمّد بن اسحاق، رحمه اللّه علیه، گوید از روایت عایشه، رضی اللّه عنها، أنّها قالت:
افترضت الصّلاه [۷] علی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم،
______________________________
[ (۱-)] ضحی، ۷٫
[ (۲-)] ضحی، ۸٫
[ (۳-)] ایا و ط و پا: آوری.
[ (۴-)] ضحی، ۹ تا ۱۱٫
[ (۵-)] روا:+ آمدیم بفرض نمازها.
[ (۶-)] از ط نقل شد.
[ (۷-)] در اصل: اول ما افترضت.
سیرت رسول الله، قاضی ابرقوه ،ج ۱،ص:۲۲۰
[أوّل ما افترضت علیه] رکعتین رکعتین، کلّ صلاه، ثمّ انّ اللّه تعالی اتمّها فی الحضر أربعا، و أقرّها فی السّفر علی فرضها الأوّل رکعتین.
عایشه، رضی اللّه عنها، گفت: اوّل که نماز بر پیغمبر، علیه السّلام، فرض کردند، دو رکعت دو رکعت بود، از ان بیش نکردند، بعد از ان حقّ تعالی در حضر باز چهار رکعت کرد و در سفر بحال خود بگذاشت، همچنانکه اوّل کرده بود، پس چون نماز فرض شده بود، جبرئیل، علیه السّلام، فرود آمد، و سیّد، علیه السّلام، بر سر کوهی از کوههای مکّه ایستاده بود، جبرئیل، علیه السّلام، پاشنه پای بر کناره کوه زد [۱]، چشمه ای آب پیدا شد، جبرئیل بنشست و وضوی نماز ساخت. و چون وضوی نماز بساخته بود، سیّد، علیه الصّلاه و السّلام، را گفت: بیا و همچنین که من وضو ساختم [۲] تو نیز وضو بساز. سیّد، علیه السّلام، بر سر آن آب رفت و همچنانکه جبرئیل، علیه السّلام، وضو ساخته بود، وی نیز وضو بساخت. پس چون سیّد، علیه السّلام، وضو ساخته بود، جبرئیل، علیه السّلام، در پیش ایستاد و نماز با سیّد، علیه السّلام، بکرد.
[و چون جبرئیل رفته بود، سیّد باز خانه آمد و حکایت با خدیجه، علیها السّلام، بگفت [۳]] و بعد از ان سیّد، علیه السّلام، آب بخواست و پیش خدیجه، رضی اللّه عنها، وضو بساخت. و چون سیّد، علیه السّلام، وضو ساخته بود، خدیجه را نیز گفت: بیا* و همچنین وضو بساز. خدیجه، رضی اللّه عنها، برخاست و همچنانکه وی [۴] وضو ساخته بود، وی نیز بساخت. چون
______________________________
[ (۱-)] روا: بر کناره آن کوه زد. ایا: بر کناره ای از کوه نهاد.
[ (۲-)] روا: کردم.
[ (۳-)] از روا نقل شد.
[ (۴-)] روا: پیغمبر. ایا و ط: سید.
سیرت رسول الله، قاضی ابرقوه ،ج ۱،ص:۲۲۱
خدیجه نیز وضو ساخته بود، سیّد، علیه السّلام [۱] در پیش ایستاد و نماز با وی بکرد. پس اوّل کسی که ایمان بر پیغمبر، علیه السّلام، آورد خدیجه بود، و اوّل کسی که اقتدا [به وی] [۲] کرد در نماز خدیجه بود [۳].
و جبرئیل، علیه السّلام، یک نوبت از بهر وضو آمد تا سیّد را، علیه السّلام، وضو در آموزاند [۴]، و یک نوبت دیگر بیامد از بهر اوقات نماز تا سیّد را، علیه السّلام، اوقات نماز تعیین کند، همچنانکه ابن عباس، رضی اللّه عنهما، گفت:
لمّا افترضت [۵] الصّلاه علی رسول اللّه، صلّی اللّه علیه و سلّم، أتاه جبریل [علیه السّلام] [۶] فصلّی به الظّهر حین مالت [۷] الشّمس، ثمّ صلّی به العصر حین کان ظلّه مثله، ثمّ صلّی [به] المغرب حین غابت الشّمس، ثمّ صلّی به العشاء الآخره حین ذهب الشّفق، ثمّ صلّی به الصّبح حین طلع الفجر، ثمّ [جاءه] [۶] فصلّی [۸] به الظّهر [من غد] [۶] حین کان ظلّه مثله، ثمّ صلّی به العصر حین کان ظلّه مثلیه ثمّ صلّی به المغرب حین غابت الشّمس لوقتها بالأمس، ثمّ صلّی [به] العشاء [الآخره] حین ذهب ثلث اللّیل الأوّل [۹] ثمّ صلّی به الصبح [۱۰] مسفرا غیر
______________________________
[ (۱-)] روا و ط:+ برخاست و.
[ (۲-)] از روا نقل شد.
[ (۳-)] در حاشیه اصل بخط دیگر: نسخه: حدیث تعیین جبرئیل علیه السلام اوقات صلاه را از برای رسول علیه السّلام.
[ (۴-)] روا: دراموزد. ایا: آموزد.
[ (۵-)] در اصل بخلاف متن عربی و سایر نسخ فارسی: اقتضت.
[ (۶-)] در اصل و ووستنفلد محذوف است.
[ (۷-)] در اصل بخلاف متن عربی ج ۱ ص ۲۶۱ و سایر نسخ فارسی: مازالت.
[ (۸-)] در اصل: صلی.
[ (۹-)] در اصل: الثلث الاول من اللیل.
[ (۱۰-)] در اصل: صلی به المغرب الصبح.
سیرت رسول الله، قاضی ابرقوه ،ج ۱،ص:۲۲۲
مشرق، ثمّ قال: یا محمّد، الصّلاه فیما بین صلاتک الیوم و صلاتک بالأمس.
ابن عبّاس، رضی اللّه عنهما [۱]، گفت: چون نماز پنج گانه فرض کردند، جبرئیل، علیه السّلام، فرود آمد و نماز پیشین با سیّد، علیه السّلام، بکرد، در آن وقت که آفتاب بگردیده بود. بعد از ان نماز دیگر با وی بکرد، در آن وقت که [۲] سایه هر چیزی همچند آن [۳] شده بود. و نماز شام با وی کرد، در آن وقت که آفتاب فرو شده بود. و نماز خفتن با وی بکرد، در آن وقت که شفق بشده بود [۴] و نماز بامداد [۵] با وی بکرد، در آن وقت که صبح برآمده بود. روز دیگر نماز پیشین با وی بکرد، در آن وقت که سایه هر چیزی همچند آن شده بود. نماز دیگر با وی بکرد، در آن وقت که سایه هر چیزی دو چند آن شده بود. و بعد از ان نماز شام با وی کرد، بعد از ان که آفتاب فرو شده بود، هم در آن وقت که دی روز بکرده بود. بعد از ان نماز خفتن با وی بکرد، در آن وقت که ثلثی از شب شده بود. و بعد از ان نماز صبح [۶] با وی بکرد* در آن وقت که اسفار [۷] حاصل شده بود. آنگه جبرئیل، علیه السّلام، سیّد را گفت، علیه السّلام: یا محمّد، وقت نمازها در میان این دو وقت است که دیک با تو کردم و امروز بکردم تا [۸] نگاه داری و امّتان را وصیّت کرد کنی [۹].
______________________________
[ (۱-)] ایا: عنه.
[ (۲-)] ایا و پا: در آن وقت بعد از آنکه.
[ (۳-)] ط: مثل آن.
[ (۴-)] روا: برفته بود.
[ (۵-)] روا: صبح.
[ (۶-)] روا: از شب برفته بود. روز سیم بیامد و نماز صبح.
[ (۷-)] اسفار بروشنائی روز درآمدن (منتهی).
[ (۸-)] ایا و ط: که من با تو بگزاردم یکی دی (ط: دی روز) و یکی امروز تا.
[ (۹-)] روا: وصیت فرمائی. ایا: وصیت کنی.
سیرت رسول الله، قاضی ابرقوه ،ج ۱،ص:۲۲۳
برگرفته از کتاب سیرت رسول الله مشهور به سیرت النبی نوشته آقای ابن هشام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *