اصحاب و شاگردان, حوادث، وقایع، هجرت، غزوه ها

طبقات – حاضران در جنگ بدر – سعد بن ابی وقاص

اشاره
نام ابو وقاص مالک است که پسر وهیب بن عبد مناف بن زهره بن کلاب بن مره است. کنیه سعد ابو اسحاق بوده است، مادرش حمنه دختر سفیان بن امیه بن عبد شمس بن عبد مناف بن قصیّ است.
محمد بن سلیم عبدی از سفیان بن عیینه، از علی بن زید، از سعید بن مسیب، از قول سعد بن ابی وقاص نقل میکند که میگفته است به پیامبر عرض کردم: من کیستم؟ فرمود:
تو سعد بن مالک بن وهیب بن عبد مناف بن زهره هستی و هر کسی غیر از این بگوید لعنت خدا بر اوست.
علی بن عبد الله بن جعفر از یحیی بن سعید قطان، از مجالد، از شعبی، از جابر بن عبد الله نقل میکند پیامبر (ص) نشسته بود، سعد بن ابی وقاص آمد. پیامبر فرمود: این
______________________________
[۱]. در اینجا ذکر نشده که درم بوده است یا دینار و به هر حال یعنی جمع میراث او پنج میلیون و یکصد و بیست هزار (درم یا دینار؟!) بوده است.- م.
ترجمه الطبقات الکبری ،ج۳،ص:۱۱۹
(۱) دایی من است و هر کس را دایی او پرورش میدهد.
سعد بن ابی وقاص را پسری به نام اسحاق اکبر بود که کنیه سعد هم به نام هموست و در کودکی در گذشت و ام الحکم که مادر او دختر شهاب بن عبد الله بن حارث بن زهره بود، فرزندان دیگر او عبارتاند از عمر بن سعد که مختار او را کشت و محمد بن سعد که حجاج بن یوسف ثقفی در جنگ دیر جماجم او را کشت و حفصه و ام قاسم و ام کلثوم که مادرشان ماویه دختر قیس بن معدی کرب بن ابو الکیسم بن سمط بن امرو القیس بن عمرو بن معاویه از قبیله کنده است، و عامر و اسحاق اصغر و اسماعیل و ام عمران که مادرشان ام عامر دختر عمرو بن عمرو بن کعب بن عمرو بن زرعه بن عبد الله بن ابی جشم بن کعب بن عمرو از قبیله بهراء است، و ابراهیم و موسی و ام حکیم صغری و ام عمرو و هند و ام الزبیر و ام موسی که نام مادرشان زبد است و فرزندانش تصور میکنند و میگویند که او دختر حارث بن یعمر بن شراحیل بن عبد عوف بن مالک بن جناب بن قیس از قبیله وائل است که به اسیری گرفته شده بود، و عبد الله بن سعد که مادرش سلمی از خاندان بنی تغلب بن وائل است، و مصعب بن سعد که مادرش خوله دختر عمرو بن اوس از قبیله بکر بن وائل است.
و عبد الله اصغر و عبد الرحمن ملقب به بجیر و حمیده که مادرشان ام هلال دختر ربیع بن مریّ بن اوس بن حارثه است. و عمیر که پیش از مرگ پدرش درگذشته و حمنه که مادرشان ام حکیم دختر قارظ از قبیله کنانه است که همپیمانان بنی زهره بودهاند، و عمیر اصغر و عمرو و عمران و ام عمرو و ام ایوب و ام اسحاق که مادرشان سلمی دختر خصفه بن ثقف بن ربیعه از قبیله تیم اللّات است، و صالح بن سعد که چون میان او و برادرش عمر بن سعد کدورتی پیش آمد به حیره هجرت کرد و فرزندان او مدتی آن جا بودند و سپس به راس العین رفتند و مقیم آن جا شدند، مادر صالح طیّبه دختر عامر بن عتبه از خاندان نمر بن قاسط است، و عثمان و رمله که مادرشان ام حجیر است، و عمره که بانوی کوری بود و او را سهیل بن
______________________________
[۱]. چون مادر حضرت ختمی مرتبت آمنه از قبیله بنی زهره است این تعبیر پیامبر (ص) از راه لطف و محبت است و این گونه تعبیر میان قبایل عربی متداول و معمول بوده است.- م.
[۲]. این جنگ در سال هشتاد و دوم هجری بوده است، رک: ترجمه تاریخ طبری، به قلم آقای پاینده، ج ۸، ص ۳۶۹۱٫- م.
[۳]. اسامی نیاکان مادری فرزندان سعد که برخی هم مکرر بود در ترجمه حذف شد.- م.
[۴]. راس العین، از شهرها بزرگ میان نصیبین و حرّان در جزیره است رک: یاقوت، معجم البلدان، ج ۴، چاپ مصر، ص ۲۰۵٫- م.
ترجمه الطبقات الکبری ،ج۳،ص:۱۲۰
(۱) عبد الرحمن بن عوف به همسری برگزید و مادرش زن اسیری از اسیران عرب بود و عایشه دختر سعد.
برگرفته از کتاب طبقات الکبری نوشته: ابن سعد، محمد بن سعد ترجمه: محمود مهدوی دامغانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *