حوادث، وقایع، هجرت، غزوه ها

حلقه اتصال تمدن بعد از بعثت

روح جدیدی که اسلام در امت اسلامی دمیده بود، با شدت و قوت، همه افراد را از فقیر و غنی، حاکم و رعیت، بزرگ و کوچک، به طرف کسب دانش می برد و می کشاند، محیطی، منطقه ای، جوی و جامعه ای به وجود آمده بود که هر کس و هر طایفه، از هر نژاد وارد آن می شد، عشق به دانش پیدا می کرد. ایرانی، رومی، شامی، هندی، ترک مغول و تاتار، اسپانیایی و اروپایی، چه از اقوام متمدن و چه وحشی و نیمه وحشی، حتی آنها که قبول اسلام هم نکردند، به محض ورود در جو اسلامی، دانش طلب شدند و دولت اسلام وسائل تحصیل آنان را نیز فراهم می کرد. مسلمین علم را به همه کس و از همه کس می آموختند، پیغمبر فرموده بود: برای جستن دانش تا چین هم بروید و فرموده بود: حکمت را از منافق هم بیاموزید.
مسلمانها، هم بر تمدنهای گذشته و هم بر تمدن اروپای قرون جدید، حقی بزرگ دارند، حق احیا و حق تعلیم، با همه کوششها و تلاشهایی که دشمنان اسلام، به ویژه روحانیان کذاب مسیحی در انکار حقوق مسلّم مسلمین کردند، خوشبختانه حقگویان و حق طلبانی از خود مسیحیین به دفاع برخاستند و آخوندهای تهمت زن دروغگوی خود را رسوا کردند. بانو هونکه مفصل و مشروح و مستدل در این باره سخن گفته و از جمله می گوید: «اگر ملت عرب روح جدیدی در تمدنهای اطراف دریای میانه (مدیترانه) ندمیده بود، امروز اثری از آنها باقی نبود، آنچنانکه در تمدنهای «مایا» و «انکا» مشاهده می کنیم.» «۱» خود بانو در حاشیه شرح داده است که مایا و انکا دو ملت بسیار متمدن در آمریکا، قبل از کشف آن بوده اند که آثار تمدن عجیب آنها به جا مانده است.
جای دیگر می گوید: «خطای عجیبی است که ما تمدن عرب را با تمدن یونان مقایسه کرده یا آن را تقلیدی از آن بدانیم، قطعا تمدن بکر و بدیع اسلامی از تمدن
______________________________
(۱). همان، ص ۳۵۹٫
وحی و نبوت در پرتو قرآن، ص: ۴۳۳
یونان و هند، همان اندازه بهره گرفته است که طالس و فیثاغورس از دو تمدن بابلی و مصری استفاده کرده اند. تازیان در حقیقت مواد خامی از یونان گرفته و در پرتو بحثهای علمی و تجارب عملی خود به آنها شکل تازه داده اند و تحول و تکامل بخشیدند و تنها آنها بودند که متد بحث علمی بر مبنای مشاهده و تجربه را ابتکار نمودند و نیز نخستین بار آنها شک را شرط وصول به معرفت قرار دادند که هشت قرن بعد، اروپا آن را شناخت و بر این اساس علمی و متد ابتکاری، چنان پیشرفت شگفتی در علوم طبیعی حاصل کردند که اندیشمندان و علمای نامی اروپا را امثال روجر باکون، ماجنوس، ویتلیو، لئونارداونچی و گالیله را تحت تأثیر قرار دادند.
بنابراین نه تنها تازیان تمدن یونان را از زوال نجات داده، آن را منظم و مرتب به اروپا اهدا نمودند، بلکه روش آزمایش را در شیمی و طبیعیات و حساب و جبر و ژئولوژی و حساب مثلثات و علم الاجتماع به اضافه اکتشافات و اختراعات غیر قابل شماره و احصا در رشته های مختلف علوم از خود به یادگار گذاشتند که بدبختانه اغلب آنها را دزدیده و به دیگران نسبت دادند و خلاصه گرانبهاترین هدیه عرب، طریقه بحث صحیح علمی است که راه معرفت اسرار طبیعت و تسلط بر آن را برای اروپا گشود و هموار ساخت.» «۱»
امروز برای هیچ دانشمند مطلع از تاریخ، کوچکترین شکی نمانده است که فقط به برکت وجود مسلمانها، تمدن قدیم محفوظ مانده و تمدن جدید تأسیس یافته است.
شاعر عرب می گوید:
سل الحضاره ماضیها و حاضرهاهل کان یتصل العهدان لولاه یعنی از تمدن از گذشته و حالش بپرس که آیا جز اسلام وسیله اتصالی برای آن در دو زمان وجود داشت؟
برگرفته از کتاب وحی و نبوت در پرتو قرآن نوشته آقای محمد تقی شریعتی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *