از دیدگاه قرآن

بینات در قرآن

از نکات قابل دقت و توجه در قرآن، این است که به طور کلی، هر وقت سخن از فرستادن انبیا می شود- چه یک پیغمبر و چه پیغمبران- لفظ بیّنات می آید، جز موارد
______________________________
(۱). سوره اعراف، آیه ۱۲۱٫
(۲). سوره حج، آیه ۷۲٫
وحی و نبوت در پرتو قرآن، ص: ۲۵۳
خاص که یا مقصود جنس بیّنه یا در سیاق نفی یا استفهام باشد که بر عموم دلالت کند، یا منظور بیّنه مخصوصی باشد و یا جهت دیگری که استقرای مواردش به طول می انجامد و در غیر این گونه موارد استثنایی، همه جا بیّنات و آیات است، مانند وَ لَقَدْ جاءَتْهُمْ رُسُلُنا بِالْبَیِّناتِ «۱» وَ لَقَدْ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَیِّناتِ «۲» أَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَیِّناتِ «۳» این گونه آیات با اندک اختلافی، بسیار تکرار شده است و درباره یک فرد هم بینات آورده می شود، نه بیّنه، مثل آیات ذیل: وَ آتَیْنا عِیسَی ابْنَ مَرْیَمَ الْبَیِّناتِ* «۴»، وَ لَقَدْ جاءَکُمْ مُوسی بِالْبَیِّناتِ «۵» وَ لَقَدْ آتَیْنا مُوسی تِسْعَ آیاتٍ بَیِّناتٍ «۶»، وَ لَقَدْ جاءَکُمْ یُوسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَیِّناتِ «۷»، إِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَیِّناتِ «۸» لَمَّا جاءَنِی الْبَیِّناتُ مِنْ رَبِّی. «۹»
از ملاحظه و تدبر در این نوع آیات که نمونه آنها را دیدیم، به خوبی فهمیده می شود که هیچ پیغمبری نیست که یک دفعه در میان قومی ظاهر شده، یک کار خارق العاده ای بکند و از مردم بخواهد او را پیغمبر دانسته، از او تبعیت و اطاعت کنند، بلکه هر کدام به نص قرآن، دلیلهای بسیار روشن، بر صدق مدعای خود دارند که بعضی از آنها در شمار معجزاتند و به برخی از معجزات تحدی می کنند و مجموع آنها بیّنات نامیده می شود. به عبارت روشنتر، معجزات انبیا همواره با ادلّه و براهین و قرائن و امارات بسیار و مؤیدات فراوانی همراه است و شرایط و شواهدی و مختصّات و قیودی دارد که مدّعا را برای
______________________________
(۱). سوره مائده، آیه ۳۲٫
(۲). سوره اعراف، آیه ۱۰۱٫
(۳). سوره توبه، آیه ۷۰٫
(۴). سوره بقره، آیه ۸۷٫
(۵). سوره بقره، آیه ۹۲٫
(۶). سوره اسری، آیه ۱۰۱٫
(۷). سوره غافر، آیه ۳۴٫
(۸). سوره مائده، آیه ۱۱۰٫
(۹). سوره غافر، آیه ۶۶٫
وحی و نبوت در پرتو قرآن، ص: ۲۵۴
عموم افراد و طبقات امّتی که نبی مبعوث بر آن است، روشن و مبیّن می سازد، تا حجّت بر همگی تمام شود و برای احدی عذری نماند و از همین راه نبی از غیر نبی، مثل فیلسوف و ساحر «۱» و کاهن و غیره باز شناخته می شود. و ما برای شناختن انبیا به قرآن که تنها سند قابل اعتماد است می نگریم، تا ببینیم در معرفی آنان چه می گوید.
برگرفته از کتاب وحی و نبوت در پرتو قرآن نوشته آقای محمد تقی شریعتی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *