اصحاب و شاگردان

سیرت جاودانه پیامبر – مسلمانی سلمان

در سال نخست هجری و احتمالا در ماه جمادی الاوّل «۲» سلمان فارسی ایمان آورد. پیامبر اکرم (ص) و تنی چند از ائمّه اطهار (ع) او را از اهل بیت خوانده فرمودهاند:
سلمان از ما اهل بیت (ع) است. «۳»
سلمان در جستجوی حق و حقیقت از سرزمین خود هجرت کرد و در این مسیر مشکلات و مصائب فراوانی را تحمل کرد؛ چنان که او را به بردگی بردند و رسول اکرم (ص) او را آزاد فرمود. خلاصه داستان وی مطابق نقل صنعانی
______________________________
(۱). الدر المنثور، ۶/ ۹۰؛ سیره حلبی، ۲/ ۶۳- ۶۴؛ حیاه الصحابه، ۲/ ۵۷۸- ۵۷۹؛ صحیح بخاری، ۱/ ۳۷۰٫
(۲). بنگرید: تاریخ الخمیس، ۱/ ۳۵۱٫
(۳). بنگرید: قاموس الرجال، ج ۴ شرح حال سلمان فارسی. سیرت جاودانه ج۱ ۴۸۷ ۴٫ مسلمانی سلمان….. ص : ۴۸۶
سیرت جاودانه ،ج۱،ص:۴۸۷
چنین است؛
او در سرزمین خود، تعالیمی را از یک راهب مسیحی آموخت، امّا موقعی که خانوادهاش از قضیّه خبردار شدند، راهب را بیرون کردند. سلمان پنهانی همراه او شد و به موصل آمد. وی در آنجا چهل راهب را دید. چند ماه بعد با یکی از آنان به بیت المقدس رفت. سلمان عبادت و اجتهاد راهب را از نزدیک نظاره کرد و چون او را از دست داد، در بارهاش از گروهی از انصار پرسوجو کرد، امّا آنان فکر کردند که وی یک برده فراری است. از این رو او را گرفتند و با خود به مدینه آوردند و در یک چهار دیواری حبس کردند. آن راهب مسیحی به وی گفته بود که به زودی در میان عرب، پیامبری ظهور خواهد کرد که صدقه نمیخورد، ولی هدیه قبول میکند و بین بازوانش مهر نبوّت است.
در ضمن او را فرمود که اگر وی را درک کند، از او پیروی نماید. «۱»
در مدینه و آن چنان که میگویند: در قباء به حضور پیامبر (ص) رسید و خرمایی به عنوان صدقه به او تعارف کرد، امّا حضرت نخورد و فرمود که اصحاب خوردند. سلمان این را یک نشانه دانست.
بار دیگر او را در مدینه زیارت کرد و خرمایی را به عنوان هدیه به حضرت داد. پیامبر (ص) آن را خورد. سلمان این را نشانه دوم شمرد.
بار سوم پیامبر (ص) را در بقیع غرقد به هنگام تشییع پیکر یکی از یارانش دید و بر او سلام داد و سپس پشت سر حضرت قرار گرفت. پیامبر (ص) پشتش را نشان داد. سلمان مهر نبوّت را دید. پس خود را به آن چسباند و بوسید؛ در حالی که میبوسید، میگریست. آنگاه مسلمان شد و داستان خود را نقل کرد. پس از این با اربابش قرارداد رهایی از بردگی امضا کرد. او برای پرداخت مال الکتابه (حق آزادی) کار میکرد. پیامبر (ص) نیز او را در این راه
______________________________
(۱). المصنّف، ۸/ ۴۱۸٫
سیرت جاودانه ،ج۱،ص:۴۸۸
یاری داد.
نخستین جنگی که سلمان حضور داشت، خندق بود. پس از آن در همه جنگهای پیامبر (ص) حاضر بود. به عقیده ابن عبد البر، اوّلین جنگی که سلمان شرکت کرد، بدر بود. با توجّه به این که رسول خدا (ص) او را در پرداخت مال الکتابه یاری فرمود، دیدگاه ابن عبد البر درستتر مینماید.
ملاحظه میشود که سلمان فارسی بر پایه انگیزههای عاطفی و مصلحتی یا در اثر فشار و فضای معینی ایمان نیاورد. او با اندیشه و پذیرش عقلانی خالصانه، پس از کوشش فراوان در جستجوی دین حق و حقیقت و تحمّل مشکلات و سختیهای بیشمار مسلمان شد. داستان مسلمانی سلمان، فطری بودن اسلام و هماهنگی آن با احکام عقلی و مقتضیات فطرت سلیم را مورد تایید قرار میدهد.
برگرفته از کتاب سیرت جاودانه ترجمه الصحیح من سیره النبی الاعظم نوشته علامه سید جعفر مرتضی عاملی ترجمه دکتر محمد سپهری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *