اصحاب و شاگردان

سخنان جعفر بن ابی طالب زمان هجرت

سالهای اول بعثت به محض آنکه مشرکان متوجه دعوت پیغمبر و گرویدن گروهی به اسلام شدند، شروع به آزار و شکنجه مسلمانها کردند و به اندازه ای آنها را در فشار قرار دادند که پیغمبر صلّی اللّه علیه و سلّم دستور هجرت به حبشه داد. علت این هجرت و کیفیت آن و علت انتخاب آن سرزمین، داستانی جدا دارد که از بحث ما خارج است. مدتی «۱» بعد هجرت دوم مسلمین به سرپرستی «۲» و امارت جعفر روی داد، قریش نمایندگانی به دربار پادشاه حبشه «اصحمه» فرستادند، تا مسلمانها را باز گردانند، مبادا در آن جا نیرومند شده و خطری برای مشرکین به وجود آورند.
عمرو عاص که شیطنتش بی نیاز از وصف و تعریف است، با عبد اللّه بن ابی ربیعه، با هدایای گرانبهایی بر نجاشی وارد شدند، ضمن معرفی خود و عرض تقاضای مکّیان، هر چه خواستند و توانستند از مسلمانها و دینشان بد گفتند، نجاشی نماینده مسلمین را خواست، جناب جعفر بن ابی طالب در پاسخ پرسشهای نجاشی سخنانی گفت که ما ترجمه برخی از آنها را از تفسیر سید قطب «۳» این جا می آوریم:
«پادشاها ما مردمی بودیم که در نادانی زیسته و به آن خو گرفته بودیم، «۴» بتها را می پرستیدیم و مردار می خوردیم و زشتترین کارها را می کردیم، از خویشانمان می بریدیم و به همسایگان، آزار می رساندیم، در جامعه ما، توانا ناتوان را نابود (استثمار و استهلاک) می کرد. ما چنین بودیم، تا خداوند پیغمبری به سویمان فرستاد که نسب «۵» و نژادش را می شناختیم و راستی و درستی و پاکدامنیش بر ما معلوم بود، او ما را به توحید و خداپرستی خواند و از ما خواست تا آنچه را جز خدای یکتا، از قبیل سنگها و بتها خودمان و پدرانمان می پرستیدیم رها کنیم و ما را به راست گفتاری و درست کرداری و نیکی و محبت با خویشان و همسایگان و خودداری از کارهای ناروا و
______________________________
(۱). هیکل مدت توقف مسلمانها را در هجرت اول، سه ماه می داند، جلد اول زندگانی محمد، ترجمه پاینده، ص ۱۰۰، ج ۱، ص ۲۱۷٫
(۲). الطبقات الکبری، ج ۴، ص ۳۴٫
(۳). فی ظلال القرآن، تفسیر سوره جمعه، ج ۸، ص ۹۵ و سیره ابن هشام، ج ۱، ص ۱۰۵٫
(۴). «اهل الجاهلیه» را با توجه به معانی اهل، معنی کرده ایم.
(۵). بیان جعفر، مؤید گفتار ما است که گفته بودیم: خانواده پیغمبر صادق، باید معلوم و به پاکی مقبول و مسلّم باشد.
وحی و نبوت در پرتو قرآن، ص: ۳۱۶
پرهیز از خونریزی و آدمکشی فرمان داد و ما را از هر زشتی و زشتکاری و گفتار ناحق و سخن باطل و خوردن مال یتیم و متهم ساختن زنان پاکدامن، نهی فرمود و به ما فرمان داد که اللّه را بپرستیم و هیچ چیز و هیچ کس را با او شریک نسازیم و ما را موظف ساخت که نماز بگزاریم و روزه بگیریم و زکات بدهیم …»
هجرت مسلمانها هنگامی آغاز شد که هنوز از دعوت علنی پیغمبر دو سال بیش نگذشته بود، یعنی رجب سال پنجم بعثت. چون سه سال اول، مردم را در خفا به اسلام می خواند، پس قهرا هنوز اسلام کامل نگشته، حتی بسیاری از سوره های مکی- تا چه رسد به همه قرآن- نازل نشده بود و خلاصه هنوز مجالی برای تعلیم کتاب و کتابت به طور دلخواه نیافته بودند، حتی برخی از مسلمین یکی دو روز قبل از حرکت به سوی حبشه به اسلام گرویده بودند. «۱»
برگرفته از کتاب وحی و نبوت در پرتو قرآن نوشته آقای محمد تقی شریعتی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *