اخلاق و فضائل

فرق پیغمبران و سایر دانشمندان

پیغمبران با عموم کسانی که در امر تعلیم لایق نام بردن می باشند، از قبیل فلاسفه، دانشمندان، هنرمندان و ادبا، یک فرق محسوس دارند و آن فرق این است که هر فردی از این دسته ها و رسته ها که در فن و رشته خود نام بردار و صاحب عنوان می شود، عموما معلمی، حوزه و محیط تحصیلی معلوم حتی زمانی مساعد و وسائل تشویقی دارد. چنانچه می بینیم ادبای بزرگ، فلاسفه نامی، روحانیون و فقهای برجسته، همگی در هنگام گرمی بازار ادب، فلسفه، فقه و غیرها بوده اند و اساتیدشان و شاگردانشان معلومند و به طوری که آقای مهندس بازرگان در راه طی شده، از قول «راسل» نقل کرده اند: «وجود یک هنرمند نامی، نتیجه وفور تعداد کثیری هنرمند عادی می باشد.» «۱»
فرق دیگر
کمال یافتن هر فرد در هر رشته علمی، فلسفی، ادبی و غیرها تدریجی است، به طوری که یک عالم و فیلسوف، ممکن است از آراء و نظرات یا تألیف و تصنیف خود در چند سال قبل، خجالت داشته باشد و همچنین است هنرمند، نقاش، شاعر و جز آنها؛ بگذریم از بسیار کسانی که از رشته تخصصی خود، معرض و منزجر شده، بر عمر تلف کرده افسوس خوردند یا کسانی که ابدا معتقد و عامل به علم خود نباشند.
اما انبیا نه استادی و نه حوزه تحصیلی ای و نه در آغاز امر، بازارگرمی داشته اند و اگر فرض کنیم که بعضی از آنها قبل از نبوت سوادی هم آموخته اند، بدون شک مباحث مربوط به عقاید و عبادات و اخلاق و تهذیب و تربیت که پیغمبر درباره آنها گفتگو می کند نبوده است. مثلا محیط شرک و بت پرستی که ابراهیم از آن جا برخاست و کشور مصر که گاوپرست بود و فرعون در آن جا ادعای خدایی داشت و موسی را در دامن خود پروراند و سرزمین حجاز که به گفته مولی در نهج البلاغه: «نه احدی از عرب نبوت و وحیی ادّعا کرده بود و نه کسی کتابی می توانست خواند.» هیچ کدام مستعد پروراندن بزرگوارانی همچون ابراهیم و موسی و محمد علیهم السّلام نبود، به خصوص سرور انبیا که به تصریح قرآن و اجماع مسلمین و تصدیق دانشمندان منصف غیر مسلمان، امّی و درس ناخوانده بود و در جامعه ای زیست که اهل خط و سواد نبودند.
______________________________
(۱). آقای مهندس بازرگان، درباره تفاوت انبیا با سایر دانشمندان، در کتاب راه طی شده، ص ۳ و ۱۶، محققانه بحث فرموده اند.
وحی و نبوت در پرتو قرآن، ص: ۲۷۱
برگرفته از کتاب وحی و نبوت در پرتو قرآن نوشته آقای محمد تقی شریعتی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *